Home / Onderzoek / De achtertuin van Sparrendaal

Fragment van een van de gezichten op Sparrendaal in 1758

De achtertuin van Sparrendaal

De buitenplaats Sparrendaal te Driebergen-Rijsenburg, onderdeel van de Stichtse Lustwarande, had rond 1758 een buitengewoon indrukwekkende achtertuin, ontworpen in de toen zeer populaire stijl van het Frans classicisme (de Barok). Op een grote vogelvluchtkaart uit 1758 zien we een groot landschapspark in deze formele, geometrische stijl, met lange kaarsrechte zichtlanen, rechthoekige of driehoekige plantvakken, diagonale laanconstructies rondom een centrale zichtas (‘ganzenvoeten’), een groot 16-armig sterrebos, en een grachtenstelsel dat vanuit de woeste gronden door een spreng werd gevoed. Het doet ondanks de veel kleinere schaal en de veel minder rijke uitvoering wel wat denken aan de tuinen van de Oranjes, zoals die bij Het Loo, en, op slechts 4 km van Sparrendaal, die bij Slot Zeist. En dat was vermoedelijk ook precies de bedoeling. Want met zo’n grote, strak vormgegeven tuin liet je aan iedereen zien wat je waard was.

Rondom de bovengenoemde vogelvluchtkaart hebben de topografische tekenaars Abraham en Dirk Verrijk destijds achttien verschillende gezichten op het huis en onderdelen van de tuin erachter weergegeven. Hoewel deze deeltekeningen met enige voorzichtigheid moeten worden geïnterpreteerd (zie het onderzoek naar de mislukte restauratie van dit werk) geven ze ons een unieke kijk op onderdelen van de achtertuin van deze destijds belangrijke buitenplaats. In de reeks Groen erfgoed in de Verrijktekening in het tijdschrift Driebergen-Rijsenburg Vroeger & Nu bespreek ik wat daar rond 1758 zoal te zien was. Tot nu toe zijn twee delen verschenen, maar er staat nog meer op de rol, waaronder een artikel over het grote sterrebos.

van Berkum, Jos (2023). Groen erfgoed in de Verrijktekening: “De Menagerie en Thuyn te sien”. Driebergen-Rijsenburg Vroeger & Nu, april, p 4-16

van Berkum, Jos (2023). Groen erfgoed in de Verrijktekening: “Na de Groote Naald te sien”. Driebergen-Rijsenburg Vroeger & Nu, september, p 17-27