Net als nu kon je ook vroeger allerlei moois tussen het groen van je tuin zetten. Nu gaat het dan bijvoorbeeld om boeddhabeelden, felgekleurde kabouters of, rond Kerst, verlichte hertjes. Maar in de 18^e en begin 19^e eeuw was in de grote tuinen van buitenplaatsen nog een hele andere tuinversiering in de mode: de kluizenaarshut of ‘hermitage’. Meestal ergens verstopt in een hoekje van de buitenplaats, liefst op een sombere plek in het bos. Buitenplaatsbezitters waren er dol op. Zo’n hut gaf afwisseling, zag er landelijk uit, en je kon er je bezoek mooi mee verrassen. Een wandeling over je buitenplaats kreeg ook meer diepgang, want de kluizenaarshut stond — met dank aan echt kluizenaars, én Jean-Jacques Rousseau — voor bezinning (Memento Mori), spiritualiteit, en herverbinding met de natuur.

Ook op de Driebergse buitenplaats Sparrendaal heeft in de eerste helft van de 19e eeuw, in de tijd dat Sparrendaal in bezit was van Petrus Judocus van Oosthuyse en Margaretha de Jongh, een kluizenaarshut gestaan. Deze hermitage werd lange tijd bewoond door een houten pop, een destijds gebruikelijke oplossing. Maar in de hoogtijdagen van de hut woonde er een heuse levende sierkluizenaar, iemand die tegen betaling of voor kost en inwoning een echte kluizenaar moest spelen — met onverzorgde baard en al. In Engeland was zo’n levende ‘ornamental hermit’ of ‘garden hermit’ heel gebruikelijk (zie daarvoor hier, hier, en het prachtige boek van Gordon Campbell). In Nederland kwam die dure oplossing vrijwel niet voor, maar de steenrijke Van Oosthuyse en De Jongh hadden er wel wat geld voor over. Ze waren er ook zo tevreden mee dat ze de kluizenaar tweemaal door hun vaste kunstschilder De Loose hebben laten vereeuwigen. Een van die twee schilderijen hebben we teruggevonden (met dank aan de huidige eigenaar ). Een prachtig beeld van zowel de hut als zijn bewoner.