Home / Onderzoek / Laanwijk

Het veronderstelde ‘Laanwijk’ in donkerrood op een fragment van de kaart van Willem de Roij uit 1718 (HUA 2164, annotatie JvB)

'Laanwijk' of 'Sparrendaal'?

Eén van de bekendere verhalen over de geschiedenis van de buitenplaats Sparrendaal in Driebergen-Rijsenburg is dat vóór het huidige huis, in 1754 door Jacob van Berck en Susanna le Leu de Wilhem gebouwd, op ongeveer dezelfde plek de hofstede ‘Laanwijk’ zou hebben gestaan. Dankzij een prachtige kaart van cartograaf Willem de Roij uit 1718 weten we dat er inderdaad een oudere hofstede heeft gestaan, in donkerrood op de kaart hiernaast (de geschatte locatie van het huidige Sparrendaal is in blauw aan de kaart toegevoegd). Deze hofstede is door een eerdere Van Berck gebouwd, mogelijk nadat de Fransen in 1672-73 een nóg oudere hofstede van deze familie op die plek hadden afgebrand. De hofstede diende als buitenplaats voor deze Utrechtse familie, en was blijkens de kaart ook al in 1718 voorzien van een indrukwekkend buitenplaatspark, met o.a. een grachtenstelsel en een 16-armig sterrebos.

Nieuw onderzoek suggereert echter dat ook deze voorloper van het huidige Sparrendaal waarschijnlijk al gewoon ‘Sparrendaal’ werd genoemd, en niet ‘Laanwijk’. Die laatste naam is in tegenstelling tot ‘Sparrendaal’ tot nu toe in geen enkele akte opgedoken. Ook zien we ‘Sparrendaal’ al op kaarten van rond 1650 geschreven. ‘Laanwijk’ lijkt eerder het gevolg van een kaartfout op de zeer invloedrijke maar nogal slordige Nieuwe kaart van den Lande van Utrecht van Bernard de Roij (de vader van) uit 1696. 

van Berkum, Jos (2024). Bestond ‘Laanwijk’ wel? Driebergen-Rijsenburg Vroeger & Nu, december, p 36-40