Home / Onderzoek / Trapgevelhofstede

Fragment van de kaart met de trapgevelhofstede (HUA87/956).

Een trapgevelhofstede op de kaart

Op 23 november 1642 kocht de Utrechtse griffier Jacob van Berck een langgerekt kavel Driebergse grond van de Domeinen, grond die op 16 november 1644 daadwerkelijk aan hem zou worden overgedragen en waar vanuit zich later de buitenplaats Sparrendaal zou ontwikkelen. In het Utrechts Archief zit bij de stukken m.b.t. die transactie ook een zeer oude perkamenten kaart, met daarop heel klein ingetekend een stenen hofstede met trapgevels. 

De kaart roept veel vragen op. Wanneer en waarvoor is hij precies getekend? Waar stond deze  ‘trapgevelhofstede’? Is het een laat-middeleeuwse ontginningsboederij, of een hele vroege buitenplaats? Wat vertelt de kaart over de inrichting van het erf? En waarom oogt het geheel agrarisch maar tegelijkertijd toch ook enigszins ‘exclusief’? In een artikel in het dorpshistorisch tijdschrift Driebergen-Rijsenburg Vroeger & Nu ga ik op zoek naar antwoorden (voor afficionado’s aangevuld met een zeer uitgebreide digitale bijlage met extra kaart- en ander bronnenmateriaal)

van Berkum, Jos (2025). De trapgevelhofstede: Boerderij of voorloper van Sparrendaal? Driebergen-Rijsenburg Vroeger & Nu, december, p 12-22

Het bureauonderzoek naar deze hofstede heeft ook geleid tot een archeologisch veldonderzoek waarin we met grondradar (GPR, Ground Penetrating Radar) op zoek zijn gegaan naar de sporen ervan. Dat onderzoek is nog lang niet af. Maar de eerste resultaten suggereren dat er veel meer aan de hand is met dit erf.