In opdracht van Jacob van Berck en Susanna le Leu de Wilhem leverden Abraham Verrijk en zijn zoon Dirk Verrijk in het jaar 1758 een zeer grote, indrukwekkende tekening van de Driebergse buitenplaats Sparrendaal op. Het werk toonde het belangrijkste deel van de buitenplaats in vogelvluchtperspectief, met rondom deze kaart achttien ‘gezichten’ op het toen net gebouwde huis en al het moois er omheen. Deze unieke tekening hangt nog steeds in het huis. Of eigenlijk: wéér – want in 1956 werd het werk door Wim Harzing in ernstig verwaarloosde staat in een kelder in Utrecht aangetroffen. Gelukkig is-ie gered, zou je zeggen. Maar de daarop volgende restauratie, doorlopend tot in de jaren 60, die heeft nogal wat schade aangericht. Een groot deel van het werk is toen onomkeerbaar ‘verschlimmbessert’, deels door de keuze van een verkeerde drager (hardboard!), maar vooral doordat de meeste deeltekeningen in relatief lompe stijl zijn bijgewerkt. Dankzij enkele foto’s die Harzing vóór deze restauratie heeft genomen weten we dat één van de gezichten zelfs compleet is overgetekend. 

In twee artikelen in het dorpshistorisch tijdschrift Driebergen-Rijsenburg Vroeger en Nu vertel ik meer over deze tekening en de makers, over hoe het werk is gered, en over hoe het tijdens de eerste restauratie zo mis heeft kunnen gaan. Met financiële steun van de Stichting Hendrick de Keyser en haar leden is in 2023-2024 door van Daalen Papierrestauratie te Haarlem een nieuwe, grondige herstel- en conserveringsoperatie uitgevoerd, waar ik in een derde artikel op inga. Veel van de rond de jaren 60 veroorzaakte schade kon helaas niet ongedaan worden gemaakt, maar dankzij een conserverende behandeling is verdere verslechtering zoveel mogelijk een halt toegeroepen. Ook is het werk met omkeerbare retouches weer wat beter in balans gebracht.